|
|
 |
| Kardemir |
 |
|
|
|
|
|
 |
Kardemir
Kuruluş Çalışmaları |
|
Türkiye’de
ekonomik ilkeler içinde demir çelik sanayi
kurulup kurulmayacağının incelenmesine, 1925 yılında
İktisat Vekaleti tarafından başlanmıştır.
1925, yılında, bir taraftan petrol yataklarının
incelenmesi için Lüksemburg’lu Dr. Lucius, diğer
taraftan kömür ve demir cevherini incelemek için
de Avusturya’dan Leopen Maden Mektebi profesörlerinden
Dr. Granigg getirilmiştir.
Dr. Granigg, Türkiye’de
demir çelik sanayi kurmaya elverişli demir
cevherinin bulunup bulunmadığını, maden kömürlerimizin
demir çelik sanayinde kullanılacak kok kö mürü
yapımına elverişli olup olmadığını, demir
çelik sanayinin ekonomik bir şekilde Türkiye’nin
neresinde kurulması gerektiğini incelemek üzere
görevlendirilmiştir.
Dr. Granigg’in çalışmaları
sırasında Ticaret Vekaletinde bir Genel Müdürlük
kurularak başka uzmanlar da getirilerek
madenlerimiz incelettirilmiş, Belçika’da
Maurice ve Almanya’da Koppers firmalarında kömürlerimizin
koklaşma testleri, Lüksemburg’da Medinger’de
demir cevherinin analizleri yaptırılmıştır.
Ancak, bu çalışmalara devam edilmemiş ve demir
çelik sanayinin kurulutu 1928 yılına kadar gündeme
gelmemiştir.
 1928
yılı başlarında Erkan-ı Harbiye’de bir
toplantı yapılarak Demir Çelik Sanayinin durumu
yeniden incelenmiş ise de bütçeye ödenek
konmadığından Demir Çelik Sanayinin kurulması
işi ikinci kez olarak sonuçlanmamıştır.
Türkiye’de Demir Çelik
Sanayinin kurulması çalışmalarına 1932 yılında
üçüncü kez Rus heyetinin incelemeleri ile başlanmıştır.
Heyetin verdiği raporda, 1929-1930 yılları gümrük
istatistiklerine göre yılda 150.000 ton demire sürüm
bulunabileceği, gelecekteki ihtiyaç da düşünüldüğünde
300.000 ton/yıl üretim yapacak yüksek fırınlara
gereksinim duyulacağı, yüksek fırınların işletilmesi
için kurulacak kok fabrikasından da kimya sanayi
bakımından çok önemli yan ürünler elde
edileceği, ağır sanayi merkezi çevresinde
kurulacak sülfirik asit ve diğer yan sanayinin
ekonomik olacağı saptanmıştır. |
|
|
|
Kardemir'in
Oluşumu |
|
Uzun
yıllar boyu ulusal endüstrinin lokomotifi olan
Karabük Demir-Çelik İşletmeleri, bir dönemden
itibaren teknolojisini yenilemekten alıkonulur ve
Karabük’ten kaynaklanmayan nedenlerle zarar
etmeye başlar. Böylece 5 Nisan 1994 tarihli
Ekonomik Tedbirler Programı kapsamında yıl
sonuna kadar özelleştirilmesine, bunun sağlanamaması
durumunda kapatılmasına karar verilir.
Özelleştirme Yüksek
Kurulunun 30.12.1994 tarih 94/16 sayılı kararı
ile Karabük Demir Çelik Fabrikaları Müessesesi
özelleştirme kapsam ve programına alınmış,
bu amaçla müessese, 13.01.1995 tarihinde KARABÜK
DEMİR ÇELİK FABRİKALARI A.Ş.’ne dönüştürülmüştür.
Özelleştirme Yüksek Kurulunun 94/16 ve
29.03.1995 tarih 95/30 sayılı ek kararları
KARABÜK DEMİR ÇELİK FABRİKALARI A.Ş.’nin Müteşebbis
Heyet tarafından 17.02.1995 tarihinde kuruluşu
tamamlanan KARDEMİR A.Ş.’ne devri öngörülmüştür.
T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
ile KARDEMİR A.Ş. Müteşebbis Heyeti tarafından
imzalanan 30.03.1995 tarihli sözleşme ile devir
şartları hükme bağlanmıştır.
Buna göre KARABÜK DEMİR ÇELİK
FABRİKALARI A.Ş. hisselerinin tamamı KARDEMİR
A.Ş.’ne  devredilmiştir.
İş Kanunu’na tabi olan çalışan tüm işçilerin
kıdem ve ihbar tazminatları Ö.İ.B. tarafından
ödenmiştir. Şirketin acil ihtiyaç duyduğu bakım,
onarım ve yatırımlar için 20.619.599 $
verileceği taahhüt edilmiştir. Ayrıca sermaye
artışına mahsuben 900 Milyar TL nakit ve asgari
emniyetli stok seviyesi 1.278 Milyar ( bir trilyon
iki yüz yetmiş sekiz milyar ) TL’lik stok
devri öngörülmüştür. Bunun yanında tüm borç
ve yükümlülükler ise T.D.Ç.İ. Genel Müdürlüğü
uhdesinde bırakılmıştır. KARDEMİR A.Ş.
kurucu ortakları ve Müteşebbis Heyet ile Özelleştirme
Yüksek  Kurulu arasında imzalanan devirsözleşmesinin
3. Maddesinin a) bendinde belirtilen hisse dağılım
grup ve oranlarına göre devir tarihinden
itibaren 30.05.1995 tarihine kadar en geniş katılımı
sağlayacak biçim ve tarzda ortaklık yapısını
oluşturmayı taahhüt etmiştir.
Belirtilen taahhütlerin yerine
getirilmesine kadar ŞİRKET’in her türlü taşıt,
makine ve teçhizatları ile taşınmazları üzerine
Ö.İ.B. lehine rehin ve ipotek tesis edilmiştir.
7-14 Temmuz 1995 tarihlerinde
yapılan hisse satışı sonucu sermaye 408 Milyar
TL.’sına baliğ olmuştur. Özelleştirme İdaresi
Başkanlığından alınan 27.09.1995 tarih, 6391
sayılı yazı ile hisselerin gruplara dağılımı
istene şekilde gerçekleştiği ifade edilerek
konulan rehin ve ipotekler kaldırılmıştır.
Bunun sonucu olarak devir alınan KARABÜK DEMİR
ÇELİK FABRİKALARI A.Ş.’nin sermayesi KARDEMİR
A.Ş.’ne devredilerek çıkarılmış sermaye
8.733.927.521.411 TL.’sına yükseltilmiş (1)
TL. bedelle devralınan şirket hisseleri 408
Milyar TL.’lik hisse alan ortakların hisseleri
nispetinde bedelsiz dağıtılmıştır. Böylece
devir hükümleri 30.03.1995 tarihinden geçerli
olmak kaydıyla yürürlüğe girmiştir. |
|
|
|
|
|
|
|
|
